hotline

ALÔ Bác Sĩ Tư Vấn
Khám Bệnh

Đang chờ số

hotline

ALÔ Dược Sĩ Tư Vấn
Sử Dụng Thuốc

Đang chờ số

Rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa
Rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa

23-12-2017 10:51:37 PM

I. TỔNG QUAN

Rối loạn tiêu hóa là gì?

Rối loạn tiêu hóa (RLTH) là một hội chứng gây ra bởi sự co thắt không đều của các cơ vòng trong hệ thống tiêu hóa, dẫn đến đau bụng và thay đổi đại tiện. Đây không phải là một căn bệnh dẫn đến tử vong mà chỉ là một hội chứng tuy khó chịu, nhưng không nguy hiểm đến tính mạng.

Triệu chứng

Các triệu chứng chính của RLTH gồm:

- Thay đổi thói quen đại tiện: tiến triển chậm nhưng nặng dần. Người bệnh cảm thấy đau bụng từng cơn, ngày táo bón, ngày tiêu chảy, đi đại tiện không đều đặn như trước. Người bệnh có thể bị táo bón nhiều hơn tiêu chảy hoặc ngược lại.

- Đau bụng: Có thể đau âm ỉ hoặc dữ dội. Đau thường ở vùng bụng dưới bên trái, nhưng cũng có thể ở nhiều chỗ khác nhau. Trong một vài trường hợp, cơn đau có thể lan ra sau lưng.

- Đầy hơi: Đầy hơi là một trong những triệu chứng tiêu biểu của RLTH. Bụng căng to, ợ hơi liên tục hoặc trung tiện nhiều. Một số triệu chứng khác: ợ chua, đắng hoặc hôi miệng, buồn nôn, nôn, v.v...

Nguyên nhân

Theo những nghiên cứu gần đây, người ta nhận thấy RLTH có thể gây ra bởi nhiều nguyên nhân, trong đó sự bài tiết của chất serotonin có thể đóng vai trò chủ yếu. Một giả thuyết khác là khí methan sinh ra nhiều trong ruột già (và ruột non) dẫn đến RLTH.

Xét nghiệm và chẩn đoán

Vì RLTH có cùng triệu chứng với nhiều bệnh nguy hiểm hơn, như ung thư (nhất là ung thư đường ruột), hoặc các bệnh khác như loét tiêu hóa, viêm đại tràng, bệnh tuyến giáp, giun sán, viêm tụy mạn, không dung nạp lactose v.v… nên bệnh nhân cần đi khám và làm các xét nghiệm để chẩn đoán xác định. Tùy theo tình trạng bệnh lý và tuổi tác, bác sĩ sẽ có những chỉ định xét nghiệm khác nhau.

Nếu tự nhiên bị biếng ăn, mất ngủ, sút cân, nóng sốt, đại tiện ra máu, mất quá nhiều nước, hoặc cơ thể trở nên khác thường một cách kỳ lạ vô nguyên cớ, nhất là ở những người trên 50 tuổi, có lẽ đây không phải là những triệu chứng của hội chứng RLTH. Những bệnh nhân này nên đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt.

Điều trị

- Thay đổi chế độ ăn:

+ Thức ăn, nước uống không gây ra RLTH nếu bảo đảm vệ sinh, tuy nhiên cũng có loại thức ăn đồ uống có thể làm tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn.

+ Tránh các thức ăn gây đầy hơi: Hành tây, tỏi, đậu, cần tây, bắp cải, mận, chuối, nho khô, rau húng quế v.v... Không uống quá nhiều cà phê cũng như uống sữa. Tránh các thức ăn, nước uống chứa quá nhiều sorbitol (một loại đường dùng trong các loại nước ngọt ăn kiêng), kẹo cao su hoặc quá nhiều đường fructose (như trong mật o­ng và một số trái cây).

+ Ăn nhiều rau, uống nhiều nước, nhất là đối với bệnh nhân có khuynh hướng táo bón. + Tập thể dục đều đặn có thể giúp cho cơ thể nói chung và hệ thống tiêu hóa nói riêng hoạt động hiệu quả hơn.

- Điều trị thuốc

+ Thuốc điều trị tùy theo từng bệnh nhân. Tuy nhiên trong RLTH, thuốc chỉ đóng vai trò phụ trong điều trị trị, chỉ nên dùng khi thật cần và càng dùng ít càng tốt.

+ Các loại thuốc tiêu biểu như dicyclomin HCl (Bentyl), hyoscyamin sulfat (Levsin) có thể thuyên giảm chứng đau bụng kèm theo tiêu chảy. Vì bệnh có khuynh hướng thay đổi theo chu kỳ từ tiêu chảy đến táo bón, nên bệnh nhân thường uống thuốc cầm loperamide (Imodium) hoặc diphenoxylate (Iomotil) khi bị tiêu chảy và uống thuốc nhuận tràng khi bị táo bón. Một số bệnh nhân RLTH với biểu hiện tiêu chảy có thể cảm thấy dễ chịu hơn khi uống amitriptylin (Elavil), một loại thuốc chữa trầm cảm. 

Các trường hợp dễ mắc

Do nhiều nguyên nhân như sử dụng thuốc kháng sinh trong thời gian dài, chế độ ăn nhiều đường hoặc quá ít sữa lên men tự nhiên như sữa chua, phô mai không béo, uống nhiều bia rượu... sự cân bằng này bị biến mất.

- Khi các vi khuẩn có lợi bị tiêu diêt, các vi khuẩn có hại dễ dàng xâm nhập gây ra các triệu chứng rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy, đầy hơi, trướng bụng, táo bón, đáp ứng miễn dịch kém, mệt mỏi mãn tính, dị ứng...

- Căn bệnh này rất nguy hiểm vì đối tượng dễ mắc phải nhất là trẻ em, đặc biệt là trẻ em đang ở độ tuổi ăn dặm. Khi còn nằm trong bụng mẹ, trẻ được sống trong môi trường vô trùng, được bảo vệ cẩn thận. Lúc ra đời, hệ miễn dịch của trẻ còn rất non yếu, các vi khuẩn dễ dàng xâm nhập.

- Khi trẻ bắt đầu ăn dặm, không còn chỉ ăn sữa nữa, hệ vi sinh của trẻ chưa hoàn thiện, dễ dẫn đến tình trạng suy giảm chức năng tiêu hóa, thức ăn không được tiêu hóa hoàn toàn (cơ thể khó hấp thu dinh dưỡng, phân sống...) khiến các vi khuẩn gây bệnh phát triển.

- Khi nhiễm khuẩn, trẻ thường lười ăn, hay nôn, tiêu chảy, táo bón... Qua thời gian ngắn, trẻ sẽ bị suy dinh dưỡng. Khi cơ thể trẻ yếu thì các vi khuẩn có hại này làm bệnh càng trầm trọng hơn.

- Bệnh này còn dễ gặp phải ở những trẻ dùng thuốc kháng sinh trong thời gian dài. Các chất kháng sinh không chỉ tiêu diệt vi khuẩn có hại mà còn diệt luôn cả vi khuẩn có lợi. Lợi dụng thời điểm đó, các vi khuẩn có hại xâm nhập và phát triển mạnh hơn, gây mất cân bằng hệ thống vi khuẩn đường ruột (còn gọi là "loạn khuẩn ruột"), dẫn đến rối loạn tiêu hóa.

- Hoặc khi trẻ phải chịu một chế độ ăn uống không hợp lý, giàu đạm, đường, chất béo, ít chất xơ, vitamin, chất khoáng... mà các bà mẹ áp dụng cũng là nguyên nhân gây ra các bệnh về đường tiêu hóa cho trẻ. Trẻ sẽ biếng ăn, không hấp thu được các chất dinh dưỡng, dễ gây suy dinh dưỡng, ảnh hưởng mạnh mẽ đến quá trình phát triển của cơ thể.

Cần có biện pháp kịp thời

Khi trẻ có các dấu hiệu của rối loạn tiêu hóa như biếng ăn, đi ngoài phân sống... cần đưa trẻ đi khám bác sĩ. Thông thường bên cạnh việc điều chỉnh chế độ ăn phù hợp, bác sĩ sẽ chỉ định dùng men tiêu hóa để lập lại cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Các nhà khoa học nhận định rằng, cách tốt nhất là bổ sung một hệ vi khuẩn mới có lợi dưới dạng chế phẩm Probiotic.

Các vi khuẩn được lựa chọn chủ yếu là vi khuẩn ở nhóm Lactic (Lactobacillus, Streptococcus). Loại men này sẽ giúp lập lại cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột, hỗ trợ điều trị rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy, đầy hơi, khó tiêu... với những trẻ lười ăn, kém hấp thu.

II. NHỮNG RLTH THƯỜNG GẶP Ở TRẺ EM

Trào ngược dạ dày thực quản 

Trào ngược dạ dày thực quản là hiện tượng trào ngược những chất chứa trong dạ dày vào trong thực quản. 
Do cấu trúc giải phẫu dạ dày - thực quản của trẻ nhỏ không giống như người lớn, thực quản thì ngắn, phần dưới hơi nở rộng, lớp cơ chưa phát triển hoàn chỉnh và còn yếu, cơ tâm vị co thắt bất thường nên bé rất dễ nôn trớ. 
Nếu trẻ nôn ít (vài ba ngày mới ọc 1 lần hay 1 ngày ọc 2 lần), vẫn bú khỏe, lên cân tốt thì không sao và hiện tượng trào ngược này sẽ giảm dần khi trẻ lớn. 
Dù có điều trị hay không thì đến năm 2 tuổi, khoảng 60% trẻ sẽ tự hết, 40% còn lại có thể kéo dài đến 4 tuổi.
Táo bón 
Táo bón không phải là bệnh, mà chỉ là 1 triệu chứng của nhiều bệnh lý khác nhau hoặc chỉ là 1 rối loạn cơ năng (thường gặp nhất). 
Táo bón được định nghĩa khi bé có số lần đi tiêu ít hơn bình thường (thay đổi theo lứa tuổi và mỗi cá nhân) với phân to, cứng, đau khi đi tiêu và đôi khi có máu. 
Táo bón có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm như: viêm ruột, thủng ruột… Do đó, cần được khám và tìm nguyên nhân gây táo bón để có điều trị thích hợp. 
Táo bón rất hay gặp ở trẻ còn nhỏ khi thức ăn có quá nhiều mỡ, chất đạm và ít chất khoáng, cũng có khi do uống nhiều sữa bò, sữa bột vì ít sữa mẹ. 
Các cơ bụng và thành ruột cũng có vai trò quan trọng trong việc gây ra táo bón. 
Những đứa trẻ còi xương, sinh thiếu tháng rất hay bị táo bón. Ở những trẻ lớn hơn, táo bón thường do ăn nhiều thức ăn cứng hoặc không đủ lượng vitamin B1 cần thiết, có khi do lỗ hậu môn bị rạn. 
Việc cho trẻ ăn nhiều rau quả sẽ giúp cho cơ bụng và thành ruột co bóp tốt hơn. Các loại nước ận ép hoặc nước luộc củ cải cũng có tác dụng chống táo bón. 
Cách đề phòng táo bón tốt nhất là tập cho trẻ thói quen đi ngoài vào một giờ cố định trong ngày. 
Các thuốc nhuận tràng chỉ nên uống sau khi hỏi ý kiến của bác sĩ. 
Tiêu chảy 
Khi trẻ đi tiêu ra phân lỏng như nước trên 3 lần một ngày thì được coi là tiêu chảy. 
Là một bệnh thông thường, nhưng nếu bị tiêu chảy kéo dài dẫn đến mất nước, mất điện giải trầm trọng có thể dẫn tới tử vong nếu không được bù nước, bù điện giải kịp thời. 
Do đó, điều quan trọng nhất khi trẻ bị tiêu chảy là phải bù điện giải cho trẻ, tốt nhất bằng nước oresol và phải tuân thủ hướng dẫn pha oresol, cho trẻ uống đúng cách, uống từng ít một, uống liên tục và rải rác trong ngày. 
Còn nếu trẻ diễn tiến bệnh nặng hơn, tốt nhất hãy đưa trẻ đến một cơ sở y tế để điều trị. 
Để phòng bệnh tiêu chảy, cha mẹ cần chú ý đảm bảo vệ sinh cho trẻ, thực hiện ăn chín uống sôi, vệ sinh tay sạch sẽ trước và sau ăn. 
Còn khi bệnh, ngoài việc bù nước, điện giải tốt nhất, cần cho trẻ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ăn những thức ăn loãng, dễ tiêu giúp tăng cường sức khỏe, trẻ sẽ có đủ sức chống đỡ bệnh, cơ thể chóng phục hồi, không bị suy sụp vì thiếu dinh dưỡng sau tiêu chảy. 

Nguồn: Từ điển y học Việt Nam

 


Mục liên quan

Thức khuya gây béo phì, mất trí nhớ
Những người thức khuya, thường sử dụng thiết bị công nghệ sẽ tiêu thụ nhiều hơn thực phẩm chất béo cao, có thể là nguyên nhân chính gây béo phì, tiểu đường.
Béo phì và những điều ảnh hưởng đến sức khỏe bạn cần biết
Béo phì ngày nay được coi là một bệnh lý đang có xu hướng ngày càng dễ gặp ở nhiều người. Bệnh béo phì cũng chính là nguyên nhân dẫn tới nhiều bệnh tật...
Thời trẻ béo phì về già dễ bị bệnh gan
Một nghiên cứu mới tại Mỹ cho thấy nam giới bị béo phì trong thời thơ ấu và niên thiếu sẽ tăng nguy cơ mắc bệnh gan sau này.
Chữa được bệnh Down?
Không thể chữa trị là câu trả lời của hầu hết các nhà khoa học, bác sĩ về hội chứng Down. Tuy nhiên mới đây, lần đầu tiên các bác sĩ dùng tế bào gốc điều trị người bệnh Down…
Giao mùa, bệnh tay chân miệng dễ bùng phát thành dịch lớn
Trong 2 tuần gần đây, bệnh tay chân miệng ở trẻ gia tăng liên tục, đặc biệt thời điểm này rơi vào thời điểm giao mùa càng khiến dịch dễ bùng phát một cách mạnh mẽ hơn.
Mắc cảm cúm không ngờ từ những thói quen hàng ngày
Ngoài thời tiết giá lạnh, nhiệt độ thay đổi thất thường thì một số thói quen hàng ngày cũng là yếu tố khiến chúng ta dễ mắc cảm cúm.
6 sai lầm nhiều người mắc phải khiến nguy cơ bị cảm càng tăng cao
Chỉ cần mắc vài thói quen sau cũng đủ khiến tháng nào bạn cũng có thể bị mắc bệnh cảm.
Bệnh tay chân miệng lây nhiễm thế nào?
Con tôi 4 tuổi, cháu đang đi trẻ, nhưng mấy hôm nay lớp bé có bạn bị tay chân miệng (TCM) nên em rất lo lắng? Xin hỏi bác sĩ bệnh này lây nhiễm thế nào?
Cách phòng tránh bệnh chân tay miệng hiệu quả nhất cho trẻ
Bệnh chân tay miệng là bệnh có nhiều biến chứng nguy hiểm. Tuy nhiên, bệnh chưa có văc xin phòng vì thế cách tốt nhất là mẹ nên phòng tránh ngăn virus bệnh tiếp xúc với con.
Những dấu hiệu cho thấy bạn sắp khỏi bệnh sốt xuất huyết
Theo các bác sĩ, nếu bị sốt xuất huyết và vào khoảng ngày thứ 7 của bệnh mà cháu xuất hiện các ban sẩn ngứa thì có thể đó là dấu hiệu báo cho thấy sắp khỏi sốt xuất huyết.
search

Tra cứu Bệnh

search

Tra cứu Thuốc

Dược liệu từ thiên nhiên

Đối tác - Liên kết

Chat với chúng tôi
CALL
SMS