hotline

ALÔ Bác Sĩ Tư Vấn
Khám Bệnh

1900.599.910

(Từ 9h00 - đến 21h00 hằng ngày)

(5.000đ/Phút)

hotline

ALÔ Dược Sĩ Tư Vấn
Sử Dụng Thuốc

1900.599.909

(Từ 9h00 - đến 21h00 hằng ngày)

(5.000đ/Phút)

Xương rồng tai nhỏ - Món ngon, vị thuốc

Xương rồng tai nhỏ - Món ngon, vị thuốc

Xương rồng tai nhỏ - Món ngon, vị thuốc

Xương rồng tai nhỏ - Món ngon, vị thuốc

Xương rồng tai nhỏ - Món ngon, vị thuốc
Xương rồng tai nhỏ - Món ngon, vị thuốc

Xương rồng tai nhỏ - Món ngon, vị thuốc

01-10-2019 01:42:25 PM

Nhưng gần đây, với sự hiểu biết về dinh dưỡng, nhiều địa phương đã trồng xương rồng và đã có nhiều cách chế chế biến ra những món “đặc sản”, “thực phẩm chức năng” quý giá từ loại cây này.

Xương rồng tai nhỏ: Món ngon, vị thuốc - 1
 

Nhấn để phóng to ảnh

Tổng quan

  Xương rồng Nopal (nõpalli nghĩa là miếng đệm) thường gọi là xương rồng tai thỏ, thuộc họ Opuntia, là loại xương rồng ăn được mọc tự nhiên rất nhiều trong các sa mạc tây bắc Mexico và tây nam Hoa Kỳ. Đã từ lâu đời, cư dân ở đây đã dùng xương rồng Nopal này để chăn nuôi, làm thực phẩm, thuốc chữa bệnh…vì thế xương rồng Nopal cũng là một nét biểu trưng văn hoá, logo của miền viễn Tây châu Mỹ.

 Xương rồng Nopal là một cây rất “dễ tính”: cây của sa mạc, với hình thái phù hợp như có lớp bì sáp, lá dày tránh mất nước, cành lá chứa một lượng lớn nhu mô có tác dụng như một “bể nước” cho mô diệp lục tố hoạt động, có thể sinh trưởng và phát triển trên cát sa mạc, trên các vùng đất khô cằn, đất bạc màu, nghèo dinh dưỡng với một lượng mưa cực thấp. Ở Mexico, nhiều nghiên cứu khoa học nghiêm túc cho thấy, nếu được chăm sóc tốt, bón phân, tưới nước đầy đủ như các loại cây lương thực khác thì xương rồng Nopal cho năng suất rất cao, có thể đạt đến 100-120 tấn/héc ta.   

Món ăn ngon

Hầu như tất cả các loại xương rồng đều có thể dùng làm thực phẩm, Nopal thực phẩm thuộc trong 2 họ là Opuntia và Nopalea. Tại Mexico người ta thấy có đến 24 loài, trong đó 15 loài để chăn nuôi gia súc, 6 loài để lấy quả hạt và 3 loài để làm rau xanh cho người (Opuntia ficusindica, Opuntia robusta và Nopalea cochellinifera), nhưng để đạt năng suất cao người nam Mỹ hay trồng nhất là xương rồng Nopal loại Opuntia ficus-indica.

Ở Mexico, xương rồng Nopal thường được bán dạng rau quả tươi sống;  dạng đóng hộp hoặc phơi khô chủ yếu để xuất khẩu ra nước ngoài. Thống kê cho thấy một người dân Mexico mỗi năm dùng trung bình đến 6,4 ký xương rồng. Rất nhiều món ăn, thức uống của Mexico sử dụng xương rồng Nopal làm nguyên liệu như: huevos con nopales  (trứng với nopal), carne con nopales (thịt với nopal), tacos de nopales (bánh mì chiên giòn nopal), salads de nopales (xà lách nopal), Nopalea (nước uống nopal).v.v…

Xương rồng tai nhỏ: Món ngon, vị thuốc - 2
 

Nhấn để phóng to ảnh

 

Ở Việt Nam, nhiều nơi như Bình Định, Khánh Hòa, Quảng Nam, nhiều bà nội trợ cũng đã biết chế biến xương rồng bằng cách  xào, nấu canh, làm lẩu … cho ra cả chục món ăn ngon, hợp khẩu vị, có nơi còn phong danh “đặc sản” địa phương.

Xương rồng tai nhỏ: Món ngon, vị thuốc - 3
 

Nhấn để phóng to ảnh

Thành phần dinh dưỡng của 100 gam xương rồng Nopal: Năng lượng 27 Kcalo; Protid 1,7 gam, Lipid 0,3 gam, Glucid dạng xơ sợi hòa tan và không không hòa tan,  pectin, mucilage; nhiều loại Vitạmin như vitamin A, vitamin nhóm B, vitamin C, vitamin K, vitamin PP(niacin); nhiều chất muối khoáng như calci, magnesi, kali, mangan, sắt, đồng và đặc biệt có rất nhiều chất chống oxy hoá.

Đặc biệt, dầu béo trong hạt xương rồng chứa các loại a xít béo không no, giá trị cao có nhiều ứng dụng trong thực phẩm, dược phẩm và mỹ phẩm.

Xương rồng tai nhỏ: Món ngon, vị thuốc - 4
 

Nhấn để phóng to ảnh

 

Các nhà khoa học ở ĐH Bách khoa Hà Nội và ĐH Quốc gia TP HCM đã chiết tách tinh dầu từ hạt xương rồng Nopal, trồng ở huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận cho thấy hàm lượng các a xít béo chưa no trong xương rồng Nopal khá cao, từ 63,62 – 69,06%. So sánh với dầu trong các loại hạt khác:  dầu ngô (59%), dầu mè (45%), dầu hạt bông (49-58%), dầu đậu nành (51%), dầu hạt hướng dương (68%), dầu hạt thược dược (78%), dầu cọ (10%), hạt thuốc phiện (70%), hạt nho (73%)…Một điều lý thú là nồng độ a xít béo chưa no này tương đương với xương rồng của Tunisia, cao hơn rất nhiều so với dầu hạt xương rồng của Đức và Trung Quốc.

Vị thuốc quý

Vì là một loại rau thực phẩm, xương rồng Nopal có chứa nhiều chất xơ, chất chống oxy-hóa (antioxidants), vitamin, khoáng, vi lượng, còn được dùng điều chế một số thuốc biệt dược, thực phẩm hỗ trợ điều trị bệnh đái tháo đường, bệnh rối loạn chất mỡ trong máu, ngộ độc rượu, tiêu chảy, nhiễm virut, thuốc nhuận tràng, u xơ tiền liệt tuyến…

Cũng vì nhiều xơ sợi, pectin và mucilage nên xương rồng Nopal là một thực phẩm chức năng rất tốt để phối hợp cho các bệnh nhân thừa cân, béo phì và đái tháo đường. Theo nhiều nghiên cứu khoa học ở Mexico, thực phẩm chế biến với xương rồng Nopal có khả năng làm giảm đường máu và tăng insulin máu rõ rệt ở các bệnh nhân đái tháo đường thể 2. 

Theo nhiều nhà nghiên cứu, xương rồng Nopal là cây thực vật duy nhất có đủ 24 loại betalain hiện có. Betalain là những sắc tố đa vòng phenol (polyphenolic pigment compounds) trong cây củ cải đường (beet) và một vài loại cây khác; màu đỏ-tím hoặc vàng-cam của xương rông Nopal là do các betalain này.  Rất nhiều tạp chí, công trình khoa học chứng minh những tác dụng dược lý rất tốt của xương rồng Nopal: (1) Các nghiên cứu của Viện Y học quốc gia, NIH, Hoa Kỳ, kết luận Nopal rất tốt cho người đái tháo đường, béo phì và rối loạn mỡ máu; (2) Các nghiên cứu tại Khoa dược, ĐH Sookmyung Women, Seoul, Hàn Quốc đăng trên tạp chí Fitoterapia (2001) cho thấy tác dụng kháng viêm rất mạnh của dịch chiết Nopal; (3) Các nghiên cứu đăng trên Journal of Agricultural Food Chemistry (2002), Hoa Kỳ, các betalains của xương rồng Nopal có tác dụng loại bỏ các gốc tự do thừa và chống oxy hoá mạnh; (4) Các nghiên cứu của ĐH Palermo (2004), đăng trên American Journal of Clinical Nutrition, Hoa Kỳ, khẳng định khả năng chống oxy hoá của xương rồng Nopal; (5) Tạp chí Prevention, USDA (2006), xương rồng Nopal là chất chống oxy hoá rất tốt, một “superfruit” không thua gì các loại trái dâu; (6) Nhiều công trình khoa học của nhiều hãng dược phẩm danh tiếng như Desert Bloom, Inc Sonoran Bloom (Mỹ), Nopalea Bloom (Mexico)… đã chứng minh rằng: chiết xuất từ xương rồng Nopal còn có tác dụng tăng sức đề kháng, tăng miễn dịch, bổ trợ chức năng gan….

Thay lời kết

 Ở Việt Nam, cũng có loại xương rồng tai thỏ bản địa mọc tự nhiên; nông dân cũng có dùng cho gia súc, nhưng chưa có thói quen dùng làm thực phẩm cho người. Xương rồng Nopal châu Mỹ được du nhập và nghiên cứu từ năm 2002 tại TT Sinh học Thực nghiệm. Hiện nay chúng ta đã nhân giống thành công xương rồng Nopal bằng hai phương pháp nuôi cấy mô và kỹ thuật nhân nhánh. Theo Th.S Đặng Thu Hằng, TT Sinh học Thực nghiệm, Viện Ứng dụng Công nghệ, Bộ KH&CN, thì từ 2003-2005 xương rồng Nopal  đã được nuôi cấy, nhân giống và đưa ra trồng thực nghiệm; năm 2006- 2007 Trung tâm đã đưa trồng khảo nghiệm tại Bình Phước và Bà Rịa-Vũng Tàu. Theo TS Lê Công Nông, P.Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển nông nghiệp ( NCB-PTNN), Nha Hố, Ninh Thuận (2007), viện đã tuyển chọn và khảo nghiệm thành công được 19 loại xương rồng thực phẩm, bao gồm 10 giống làm thức ăn gia súc, 6 giống làm rau thực phẩm và 6 giống ăn quả. Theo TS Phan Quốc Anh, đầu năm 2009 TT Nghiên cứu và Phát triển Vùng, Bộ KH&CN đã thông qua đề án “Tiếp nhận, đánh giá tính thích ứng của giống nhập nội và nghiên cứu phát triển cây xương rồng Nopal ở Ninh Thuận” do PGS TS Lê Tất Khương làm chủ trì. Theo Nguyễn Thị Ngọc Mai, Lương Thị Loan, Viện Thổ Nhưỡng-Nông hoá (2010), hiện nay chúng ta đã nhân giống được 15 loại xương rồng Nopal gồm 7 loại Nopal rau, 5 loại Nopal ăn quả và 3 loại Nopal làm thức ăn cho gia súc. Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ, Bộ KH&CN cũng đã có công trình trồng xương rồng Nopal thử nghiệm trên quần đảo Trường Sa để làm rau xanh cho bộ đội, kết quả bước đầu rất khả quan, cây xương rồng sống và phát triển tốt đến 90%.

Với đất nước hình cong chữ S, miền Trung như chiếc đòn gánh hai thúng lúa, đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long, ở hai đầu. Tìm cây gì, con gì cho khúc ruột miền Trung khô cằn, sỏi đá là một bài toán nông nghiệp quan trọng. Đặc biệt, các vùng khô hạn, nắng gió nhiều, mưa quá ít, như Khánh Hoà, Bình Định và Ninh Thuận với đàn gia súc hơn cả triệu con và đang tăng trưởng nhanh 20-25% mỗi năm; do đó nhu cầu thức ăn gia súc là rất lớn, đặc biệt vào 6 tháng mùa khô. Trong khi đó, vùng nam Trung bộ có đến cả trăm ngàn héc ta đất thiếu nước tưới và nguy cơ hoang mạc hoá.

Thiết nghĩ, cùng với cây neem, xương rồng Nopal là những cây tốt để canh tác tại những nơi khô hạn. Ngoài cung cấp thức ăn cho gia súc, rau xanh và thuốc chữa bệnh cho người, xương rồng còn che phủ đất cát, chống xói mòn, rửa trôi và góp phần cải thiện nguồn nước ngầm quý hiếm. 

TS.BS Trần Bá Thoại


Mục liên quan

11 bài thuốc bồi bổ cho sức khỏe từ tam thất
Tam thất là dược liệu quý hiếm, vì vậy mà người xưa còn gọi là cây “kim bất hoán” nghĩa là vàng không đổi được. Việc sử dụng đơn giản nhưng rất công hiệu trong phòng và trị nhiều căn bệnh cũng như dưỡng...
Câu đằng, cúc hoa và tác dụng hạ áp
Y học cổ truyền có rất nhiều thảo dược, nhiều loại cây quý có tác dụng hạ áp. Trong đó câu đằng và cúc hoa là 2 loại thảo dược phổ biến và được ứng dụng rất nhiều trong những bài thuốc có tác dụng phòng...
Rau dấp cá làm thuốc
Dấp cá (hay diếp cá) tên thuốc là ngư tinh thảo. Dấp cá dùng tươi hoặc phơi khô làm thuốc. Bộ phận dùng là phần rau mọc trên mặt đất rửa sạch, bỏ gốc, rễ.
Những bài thuốc chữa chứng đau nửa đầu
Đông y cho rằng, chứng đau nửa đầu bệnh lý chủ yếu là não ảnh hưởng tới can, tỳ, thận cùng nhiều tạng phủ khác... Các bài thuốc trị đau nửa đầu dùng theo từng thể bệnh.
Nấm linh chi, vị thuốc tốt bổ khí
Theo y học cổ truyền, linh chi vị nhạt, tính ấm. Quy kinh: tâm, can, phế. Công năng bổ khí, dưỡng huyết, dưỡng tâm an thần, chỉ khái, bình xuyễn. Trị khí huyết bất túc, tâm thần bất an, ho hen, khí suyễn, tỳ vị hư...
Bí quyết chữa bệnh bằng Cỏ Nhọ Nồi trong dân gian
Cỏ nhọ nồi được xếp vào danh mục thuốc nam có nhiều tác dụng trị bệnh tuyệt vời, mà giờ đây dường như đang dần bị lãng quên. Bài viết xin giới thiệu tới quý độc giả một số công dụng nổi bật của loại...
Lá tre – Vị thuốc dân gian trị bệnh hiệu quả của Đông y
Ngay từ xa xưa, cây tre luôn là người bạn thân thiết của dân Việt với nhiều công dụng như làm nhà hoặc đánh giặc ngoại xâm. Đây cũng là vị thuốc Đông y có công dụng trị bệnh hiệu quả ít người biết.
Lý do nên uống trà hoa cúc thường xuyên
Hoa cúc là một loại thảo dược đa tác dụng, được sử dụng như một phương thuốc truyền thống từ hàng ngàn năm để điều trị rất nhiều rối loạn sức khỏe. Loại dược liệu này có thuộc tính chống oxy hóa và...
Những lợi ích cho sức khoẻ của Cam thảo và lưu ý khi dùng
Cam thảo có nghĩa là cỏ ngọt, bộ phận được dùng làm thuốc là rễ của cây, có vị ngọt, tính ôn. Vị thuốc này được dùng với chức năng điều vị, dẫn thuốc… trong các bài thuốc Đông y, cũng như sử dụng trong...
Cải thảo giúp giảm cholesterol
Cải thảo vị ngọt tính mát, công hiệu thanh nhiệt trừ phiền, thông lợi đường ruột, tiêu thực dưỡng vị; dùng hỗ trợ trong điều trị các chứng phế nhiệt
search

Tra cứu Bệnh

search

Tra cứu Thuốc

Dược liệu từ thiên nhiên

Đối tác - Liên kết

Chat với chúng tôi
Alô Bác Sĩ
Alô Dược Sĩ